Standardy Ochrony Małoletnich

POLITYKA OCHRONY DZIECI PRZED KRZYWDZENIEM
OBOWIĄZUJĄCA
W OŚRODKU SPORTU I REKREACJI „SKAŁKA”

Preambuła

Każde dziecko jest podmiotem niezbywalnych praw, w tym prawa do ochrony godności. Każde dziecko należy traktować z szacunkiem oraz należytą uwagą i troską o jego dobro. Nadrzędną wartością Ośrodka Sportu i Rekreacji „Skałka” jest zapewnienie dzieciom harmonijnych warunków rozwoju, wolnych od wszelkich form przemocy, krzywdzenia i zaniedbywania. Wszelkie działania podejmowane przez pracowników Ośrodka Sportu i Rekreacji „Skałka” są podporządkowane dobru i bezpieczeństwu dzieci. Wszyscy pracownicy, współpracownicy, praktykanci i wolontariusze są zobowiązani do przestrzegania zasad określonych w niniejszym dokumencie.

Nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego określiła warunki skutecznej ochrony małoletnich przed różnymi formami przemocy. Wprowadzone zmiany wskazują na potrzebę opracowania jasnych i spójnych standardów postępowania w sytuacjach podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia małoletnich. „Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem” to jeden z elementów systemowego rozwiązania ochrony małoletnich przed krzywdzeniem stanowiący formę zabezpieczenia ich praw. Należy je traktować jako jedno z narzędzi wzmacniających i ułatwiających ich skuteczniejszą ochronę przed krzywdzeniem.

Rozdział I
Podstawa prawna

Akty prawne na podstawie, której oparta jest „Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem”
w Ośrodku Sportu i Rekreacji „Skałka” w Świętochłowicach:

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (t.j. Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809).
Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1606).
Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 560).
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 424 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 17 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn.zm.) - art. 23 i 24.
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 z późn. zm.).
Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.).

Rozdział II
Objaśnienie terminów

§ 1

Ilekroć w niniejszym dokumencie jest mowa o:

1. Danych osobowych dziecka należy przez to rozumieć każdą informację umożliwiająca identyfikację dziecka.

2. Dziecku należy przez to rozumieć małoletniego, od urodzenia do 18 roku życia, które korzysta z oferty Ośrodka Sportu i Rekreacji „Skałka” w Świętochłowicach, zwanego dalej Ośrodkiem.

3. Polityce należy przez to rozumieć Politykę ochrony dzieci przed krzywdzeniem obowiązującą w Ośrodku.

4. Koordynatorze Polityki należy przez to rozumieć imiennie wyznaczoną osobę sprawującą nadzór nad realizacją Polityki.

5. Pracowniku należy przez to rozumieć osobę zatrudnioną w Ośrodku na podstawie umowy o pracę.

6. Personel – każdy pracownik Ośrodka bez względu na formę zatrudnienia, w tym współpracownik, stażysta, wolontariusz lub inna osoba, która z racji pełnionej funkcji lub zadań ma kontakt z dziećmi.

7. Rodzicu należy przez to rozumieć osobę uprawnioną do reprezentacji dziecka na podstawie przepisów ogólnych, w szczególności jego przedstawiciela ustawowego oraz osobę uprawnioną do reprezentacji dziecka na podstawie przepisów szczególnych lub orzeczenia sądu, w tym rodzica zastępczego.

8. Kliencie Ośrodka należy przez to rozumieć każdą osobę korzystającą z usług świadczonych przez Ośrodek w ramach działalności rejestrowej, w szczególności klienci pomocy bezpośredniej, w tym przede wszystkim dzieci i ich rodzice/opiekunowie, profesjonaliści pracujący z dziećmi, uczestnicy imprez grupowych organizowanych przez Ośrodek. Klientem jest zarówno dorosły, jak i dziecko.

9. Kontakcie bezpośrednim z dzieckiem należy przez to rozumieć działania prowadzone w ramach działalności Ośrodka, kierowane bezpośrednio do dziecka. Kontaktem bezpośrednim są pomoc bezpośrednia dziecku, edukacja, zabawa z dzieckiem.

10. Osobie trzeciej należy przez to rozumieć osobę nie będącą pracownikiem Ośrodka ani rodzicem dziecka.

11. Krzywdzeniu należy przez to rozumieć każde zamierzone lub niezamierzone działanie albo zaniechanie ze strony opiekuna dziecka, pracownika lub osoby trzeciej, które ujemnie wpływa na rozwój fizyczny lub psychiczny dziecka.

12. Zaniedbaniu należy przez to rozumieć wszelkie formy krzywdzenia dziecka, które nie wypełniają znamion przestępstwa.

13. Zespole Interwencyjnym należy przez to rozumieć zespół powoływany przez Koordynatora Polityki w celu rozpatrzenia skomplikowanego przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka, w skład którego wchodzi Damian Kuchna oraz inne osoby zaproszone do udziału w pracach Zespołu przez Koordynatora.

14. Zgodzie rodzica należy przez to rozumieć pisemne oświadczenie woli złożone przynajmniej przez jednego z rodziców dziecka korzystającego z pełni władzy rodzicielskiej (w przypadku braku porozumienia między rodzicami należy ich poinformować o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd).

Rozdział III
Cel Polityki

§ 2

1. Polityka określa ramowe zasady i wytyczne, które mają na celu:

a) uwrażliwienie wszystkich pracowników i współpracowników Ośrodka na wagę podejmowania działań zmierzających do ochrony dzieci przed krzywdzeniem;

b) wskazanie zakresów odpowiedzialności poszczególnych osób za bezpieczeństwo dzieci znajdujących się pod opieką Ośrodka;

c) podejmowanie adekwatnej interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia dzieci i/lub bezpośredniego zagrożenia ich zdrowia i życia.

2. Znajomość i praktyczne stosowanie Polityki jest moralnym i zawodowym obowiązkiem wszystkich pracowników Ośrodka.

Rozdział IV
Zasady postępowania z dzieckiem

§ 3

1. Niedopuszczalne są następujące zachowania pracowników Ośrodka wobec dzieci:

a) wszelkie zachowania, które zawstydzają, upokarzają, deprecjonują lub poniżają dzieci, lub mają znamiona innych form przemocy psychicznej, fizycznej lub wykorzystywania seksualnego;

b) niestosowny kontakt fizyczny z dzieckiem, naruszający godność dziecka;

c) dopuszczalny kontakt fizyczny powinien być w naturalny sposób związany z zabawą, pomocą dziecku w czynnościach higienicznych, koniecznością zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, potrzebą uspokojenia dziecka;

d) podawanie dziecku alkoholu, leków, wszelkich środków psychoaktywnych;

e) akceptowanie bądź uczestniczenie w nielegalnych czynnościach, w które angażowane jest dziecko;

f) nawiązywanie relacji o charakterze seksualnym z dziećmi;

g) zachowywanie się w sposób seksualnie prowokacyjny;

h) goszczenie dziecka we własnym domu;

i) utrzymywanie kontaktów prywatnych z dzieckiem, poza czasem pracy i świadczonym zakresem pomocy;

j) towarzyszenie dziecku w podróży pod nieobecność opiekuna dziecka;

k) spanie w tym samym pokoju co dziecko podczas obozów, wyjazdów;

l) w przypadku świadczenia pomocy w domu, pozostawanie z dzieckiem sam na sam.

2. Wszelkie podejrzenia dotyczące nieodpowiednich zachowań pracowników w Ośrodku wobec dzieci są bezzwłocznie wyjaśniane.

Rozdział V
Zasady udzielania pomocy

§ 4

1. Wszyscy pracownicy Ośrodka:

a) równo traktują wszystkie dzieci bez względu na ich pochodzenie, wygląd, przekonania;

b) odnoszą się z szacunkiem do ewentualnej inności dziecka, jego innych przekonań, innych doświadczeń, innej perspektywy wynikającej z bycia dzieckiem;

c) wysłuchują dziecka z uwagą i traktują jego wypowiedzi i przedstawioną wersję zdarzeń z należytą powagą;

d) używają języka pozbawionego ocen, etykiet, dostosowanego do poziomu rozwoju dziecka;

e) tworzą w Ośrodku kulturę otwartości i wzajemnej odpowiedzialności sprzyjającej zgłaszaniu i omawianiu wszelkich zagadnień i problem w dotyczących ochrony dzieci.

§ 5

1. Pracownik może odmówić udzielenia pomocy w następujących przypadkach:

a) gdy udzielenie pomocy klientowi byłoby sprzeczne z dobrem dziecka;

b) gdy klient w sposób rażący lekceważy lub narusza porządek lub zasady obowiązujące w Ośrodku ;

c) gdy udzielenie pomocy zagraża dobru pracownika;

d) gdy może zachodzić obawa konfliktu interesów wynikających z bliskich relacji, pokrewieństwa itp.;

e) gdy priorytetowe jest udzielanie pomocy w innej formie, niż dostępna w Ośrodku, np. związana z ochroną życia, zdrowia;

f) gdy klient korzysta z pomocy innego psychologa/terapeuty (dotyczy pomocy psychologicznej).

§ 6

1. Rodzice dziecka mają prawo do informacji o zakresie udzielanej dziecku pomocy, o ile nie zagraża to dobru dziecka.

2. Pracownicy Ośrodka świadczący pomoc bezpośrednią mają obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z klientem, uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu. Wyjątek od tej zasady stanowią sytuacje ściśle określone w przepisach prawa oraz w wewnętrznych procedurach Ośrodka.

Rozdział VI
Procedury interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka

§ 7

Wszyscy pracownicy Ośrodka działają na rzecz ochrony dzieci przed krzywdzeniem. W swojej pracy kierują się przepisami polskiego prawa. Każda informacja dotycząca podejrzenia krzywdzenia dziecka traktowana jest poważnie i wyjaśniana, bez względu na to czy pochodzi od dziecka/rodzica/profesjonalisty oraz czy dotyczy podejrzenia krzywdzenia ze strony innego dziecka, rodzica, profesjonalisty czy też pracownika bądź personelu.

§ 8

1. Postępowania, o których mowa w niniejszym rozdziale toczą się z zachowaniem zasady poufności.

2. Pracownicy którzy w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych uzyskali dostęp do informacji o krzywdzeniu dziecka lub do informacji z tym związanych, są zobowiązani do zachowania ich w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

§ 9

1. W przypadku zaobserwowania u pracownika zachowania, które ma znamiona zaniedbania dziecka, osoba będąca świadkiem takiego zachowania jest zobowiązana niezwłocznie zareagować na sytuację oraz przekazać informację o tym Koordynatorowi Polityki. Koordynator sporządza notatkę służbową zawierającą dokładny opis zaistniałej sytuacji w oparciu o informacje uzyskane od bezpośredniego świadka, o ile nie otrzymał informacji o zdarzeniu na piśmie.

2. Koordynator Polityki niezwłocznie przeprowadza rozmowę wyjaśniającą z pracownikiem w obecności osoby, która poinformowała o zaniedbaniu. Z rozmowy należy sporządzić notatkę służbową. Notatkę przekazuje się Dyrektorowi Ośrodka.

3. Konsekwencją potwierdzenia przypadku zaniedbania dziecka może być przeniesienie pracownika na inne stanowisko pracy lub rozwiązanie umowy, na podstawie której pracownik świadczy pracę, bez wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym i ewentualne poinformowanie o zdarzeniu organizacji związkowej zrzeszającej pracownika.

§ 10

1. W przypadku zaobserwowania u dziecka symptomów wskazujących na zaniedbanie pracownik, zgłasza ten fakt Koordynatorowi Polityki. Zaobserwowane objawy należy szczegółowo opisać.

2. Koordynator niezwłocznie umawia się z rodzicami dziecka na spotkanie, w którym oprócz rodziców i Dyrektora Ośrodka uczestniczy psycholog oraz ewentualnie opiekun posiadający wiedzę o dziecku.

3. W przypadku odmowy udziału lub nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na spotkaniu, Koordynator podejmuje jeszcze jedną próbę umówienia spotkania z rodzicami. Jeżeli nie dojdzie do spotkania w kolejnym terminie, zawiadamia pracownika socjalnego pomocy społecznej o zagrożeniu dobra dziecka.

4. W trakcie spotkania rodzice są informowani o podejrzeniu zaniedbywania dziecka oraz o działaniach podjętych przez Ośrodek w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, a także są zachęcani do podjęcia współpracy z psychologiem.

5. Jeżeli rodzice nie chcą podjąć współpracy lub zaprzeczają ewidentnym objawom zaniedbania dziecka, Koordynator zawiadamia pracownika socjalnego pomocy społecznej o zagrożeniu dobra dziecka.

6. W szczególnie skomplikowanych sytuacjach, Koordynator przekazuje prowadzenie sprawy Zespołowi Interwencyjnemu, który może podjąć współpracę z pracownikiem socjalnym pomocy społecznej lub z innymi instytucjami oferującymi specjalistyczną pomoc.

§ 11

1. W przypadku zaobserwowania u dziecka symptomów wskazujących na możliwość krzywdzenia dziecka, pracownik/personel zgłasza ten fakt Koordynatorowi Polityki. Zaobserwowane objawy należy szczegółowo opisać w notatce służbowej.

2. Koordynator Polityki niezwłocznie umawia się z rodzicami dziecka na spotkanie, w którym oprócz rodziców i Koordynatora uczestniczy psycholog oraz opiekun posiadający wiedzę o dziecku.

3. W przypadku odmowy udziału lub nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na spotkaniu rodziców, Koordynator zawiadamia pracownika socjalnego pomocy społecznej o zagrożeniu dobra dziecka w celu uruchomienia procedury Niebieskiej Karty.

4. W trakcie spotkania rodzice są informowani o podejrzeniu krzywdzenia dziecka oraz o działaniach podjętych przez Ośrodek dla zapewnienia dziecku bezpieczeństwa. Celem rozmowy jest zdiagnozowanie sytuacji rodziny, w szczególności dziecka, oraz zebranie wszystkich informacji o ewentualnych zagrożeniach dobra dziecka.

5. Na podstawie zebranego materiału, Koordynator Polityki wraz z psychologiem ocenia, czy zagrożone jest dobro dziecka i w zależności od oceny zamyka sprawę lub zawiadamia pracownika socjalnego pomocy społecznej o zagrożeniu dobra dziecka w celu uruchomienia procedury Niebieskiej Karty.

6. Samopoczucie i stan dziecka są cały czas monitorowane przez pracownika.

7. W szczególnie skomplikowanych sytuacjach, Koordynator Polityki przekazuje prowadzenie sprawy Zespołowi Interwencyjnemu, który może podjąć współpracę z pracownikiem socjalnym pomocy społecznej lub z innymi instytucjami oferującymi specjalistyczną pomoc.

§ 12

W przypadku, gdy zachowanie pracownika, rodzica lub osoby trzeciej zagraża zdrowiu lub życiu dziecka, Koordynator Polityki lub pracownik niezwłocznie wzywa pogotowie ratunkowe i zawiadamia Policję o popełnieniu przestępstwa.

Rozdział VII
Zasady ochrony danych osobowych dziecka

§ 13

1. Pomoc udzielana dziecku i jego rodzinie jest dokumentowana. Ośrodek przestrzega przepisów dotyczących ochrony danych osobowych, w tym danych wrażliwych, m.in. poprzez:

a) odbieranie pisemnej zgody klient w na przetwarzanie danych osobowych;

b) wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo danych;

c) szkolenia pracowników;

d) zabezpieczenie dokumentacji zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej;

e) określenie jasnych zasad ujawniania zawartych w dokumentacji informacji instytucjom trzecim (sądom, prokuraturze, zespołom interdyscyplinarnym).

§ 14

1. Pracownicy Ośrodka:

a) nie udostępniają przedstawicielom mediów informacji o dziecku ani o jego rodzicach;

b) nie kontaktują przedstawicieli mediów z dzieckiem ani z jego rodzicami;

c) nie wypowiadają się w kontakcie z przedstawicielami mediów o sprawach dotyczących dziecka lub jego rodziców (dotyczy także wypowiedzi, które nie są w żaden sposób utrwalane).

Rozdział VIII
Zasady ochrony wizerunku dziecka

§ 15

1. Uznając prawo dziecka do poszanowania jego dóbr osobistych, Ośrodek zapewnia ochronę wizerunku dziecka.

2. Wizerunek dziecka nie może być użyty w formie lub publikacji obraźliwej dla dziecka lub naruszać w inny sposób dóbr osobistych dziecka.

3. Pracownikowi nie wolno umożliwiać osobom trzecim utrwalania wizerunku dziecka,
w szczególności jego fotografowania lub filmowania, bez pisemnej zgody rodzica dziecka.

Rozdział IX
Rekrutacja i wdrożenie nowych pracowników

§ 16

1. W celu zapewnienia skutecznej ochrony małoletnich przed krzywdzeniem oraz realizacji obowiązków wynikających z ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, procedura weryfikacyjna obejmuje:

a) wszystkich pracowników Ośrodka Sportu i Rekreacji, niezależnie od zajmowanego stanowiska oraz zakresu obowiązków,

b) osoby wykonujące na rzecz Ośrodka Sportu i Rekreacji czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, w szczególności umów zlecenia i umów o świadczenie usług.
2. Osoby, o których mowa w ust. 1, są zobowiązane do przedłożenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie określonym w art. 21 ustawy, w szczególności w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, art 189a oraz art. 207 Kodeksu karnego, a także w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii.

3. Ośrodek Sportu i Rekreacji „Skałka” dokonuje weryfikacji osób, o których mowa w ust. 1, w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym oraz w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie.

4. Obowiązki, o których mowa w ust. 1-3, wynikają z przepisów prawa oraz decyzji organizacyjnej Dyrektora i nie wymagają uzyskania zgody osoby, której weryfikacja dotyczy.

5. Dokumenty potwierdzające przeprowadzenie weryfikacji przechowuje się:

a) w aktach osobowych – w przypadku pracowników,

b) w dokumentacji dotyczącej umów cywilnoprawnych – w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami ochrony danych osobowych.

6. Zakres przetwarzanych danych osobowych jest ograniczony do danych niezbędnych dodanych niezbędnych do realizacji celu, o którym mowa w ust. 1.

Rozdział X
Monitoring stosowania Polityki

§ 17

1. Głównym Koordynatorem Polityki jest Pan Grzegorz Gabor, a wspomagającym Koordynatorem Polityki – Pan Damian Kuchna.

2. Do zadań Koordynatora Polityki należy:
a) reagowanie na sygnały naruszenia Polityk

b) przewodniczenie Zespołowi Interwencyjnemu,

c) monitorowanie realizacji Polityki,

d) proponowanie zmian w Polityce.

3. Koordynatorzy przeprowadzają wśród pracowników Ośrodka ankietę monitorującą poziom realizacji polityki do 31 marca każdego roku.

4. Koordynatorzy opracowują wyniki ankiet i sporządzają na ich podstawie raport z monitoringu wraz z wnioskami w zakresie ewentualnych zmian Polityki, który przekazują kierownikowi Ośrodka w terminie do 30 kwietnia każdego roku.

5. Koordynator wprowadza do Polityki zmiany w trybie przewidzianym dla wprowadzenia Polityki.

Rozdział XI
Przepisy końcowe

§ 18

Pracownicy mają obowiązek zapoznania się z treścią Polityki i potwierdzenia tego faktu podpisem na liście prowadzonej przez Koordynatora.

§ 19

1. Polityka wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.

2. Polityka podlega ogłoszeniu poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Ośrodka.

Załącznik nr 1 do Polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem

Karta zgłoszenia

Imię i nazwisko dziecka PESEL/ data urodzenia
Adres zamieszkania
Osoba zawiadamiająca o podejrzeniu krzywdzenia (imię i nazwisko, dane kontaktowe)
Dane rodzica / opiekuna prawnego jeśli osoba zawiadamiająca nie jest opiekunem/ rodzicem)
Przyczyna interwencji (forma krzywdzenia) — opis zgłoszenia
Działania podjęte wobec dziecka
interwencja prawna (właściwe zakreślić) 1. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, 2. wniosek o wgląd w sytuację dziecka/rodziny, 3. inny rodzaj interwencji. Jaki? (opis)
Wyniki interwencji, w tym działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Podpis interwenta:...................................................

Data sporządzenia dokumentu................................

Załącznik nr 2 do Polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem

……………………………......

imię i nazwisko

…………………………..........

Stanowisko służbowe

Oświadczenie

Ja niżej podpisana/y oświadczam, że zapoznałam/em się z obowiązującą w Ośrodku Sportu i Rekreacji „Skałka” w Świętochłowicach POLITYKĄ OCHRONY DZIECI PRZED KRZYWDZENIEM OBOWIĄZUJĄCA W OŚRODKU SPORTU I REKREACJI „SKAŁKA” W ŚWIĘTOCHŁOWICACH i zobowiązuje się do jej przestrzegania.

Data, …………………………

.................................................

podpis